کتاب دوره مقدماتی حقوق مدنی اموال و مالکیت دکتر ناصر کاتوزیان منبع اصلی و معتبر تدریس واحد درسی حقوق مدنی 2 برای دانشجویان حقوق میباشد.
در مقدمه کتاب اموال و مالکیت دکتر ناصر کاتوزیان بيان داشتند كه از نظر حقوقی، مال به چیزی اطلاق میشود كه دو شرط اساسی داشته باشد: اول اين كه مفيد باشد و نيازی را برآورده سازد. اعم از اين كه آن نياز، مادی باشد يا معنوی. دوم اين كه قابل اختصاص يافتن به شخص يا ملت معين باشد.
در گذشته واژه مال ويژه كالای مادی بود. اما پیشرفت زندگی کنونی به تدريج، آن را از اين معنای محدود خارج كرد. به طوری كه امروز به تمام عناصر گوناگون دارایی مانند زمين و اموال منقول و مطالبات و حقوق مالی و حتی حق تاليف و اختراع و سرقفلی نيز مالی گفته میشود.
در تعريف مال مرسوم است كه میگويند چیزی باشد كه ارزش داد و ستد داشته باشد. و در برابر آن پول یا مال ديگر داده میشود. معيار تميز اين ارزش نوعی است و در اختيار عرف يعنی در بازار معادل مبلغی پول است. در بحث از مال صحبت از حق مالی و غير مالی هم میشود.
حق غير مالی امتيازی است كه هدف آن رفع نيازهای عاطفی و اخلاقی انسان است. موضوع اين حق روابط غير مالی اشخاص است. ارزش داد و ستد ندارد و قابل ارزيابی به پول و مبادله با آن نيست. حق مالی امتيازی است كه حقوق هر كشور به منظور تامين نيازهای مادی اشخاص به آن ها میدهد. هدف از ايجاد حق مالی تنظيم روابطی است كه به لحاظ استفاده از اشيا بين اشخاص وجود دارد و موضوع مستقيم آن تامين حمايت از نفع مادی و با ارزش است.
کتاب دوره مقدماتی حقوق مدنی اموال و مالکیت تالیف دکتر ناصر کاتوزیان توسط انتشارات بنیاد حقوقی میزان به چاپ رسیده است.