کتاب تاریخ ایران باستان جلد دوم از ورود آریایی ها تا پایان هخامنشیان نوشته دکتر شیرین بیانی، توسط انتشارات سمت به چاپ رسیده است.
موضوع کتاب: تاریخ, بنیانگذار اولین فرمانروایی آریایی در ایران, مهاجرت آریایی ها به ایران, تشکیلات فرهنگی و تمدنی دوره هخامنشی
کتاب حاضر قابل استفاده برای دانشجویان رشته تاریخ در مقطع کارشناسی به عنوان منبع اصلی درس «تاریخ ایران از ایلامیها و آریاییها تا پایان هخامنشی» می باشد.
مقدمه
فصل اول: مهاجرت آریاییها به ایران نظری کلی به وضع فلات ایران پیش از ورود آریاییها فلات ایران از هزاره سوم تا هزاره اول ق. 1- اورارتو 2- هوریها (میتانیها) 3- کاسیها (کاسپی، کاشی یا کاش شو) 4- ماناها (مانِنا) 5- لولوبیها 6- گوتیها (کوتیها) 7- ایلام ورود آریاییها به ایران حکومت هیتی (خیتی) در آسیای صغیر سکاها، کیمیریها و خزرها آریاییهای هند و ایرانی سرزمین مادر و چگونگی فرهنگ و تمدن اقوام آریایی هند و ایرانی فرمانروایی و جامعه آریایی دین و فرهنگ دینی فصل دوم: مادها، بنیان گذار اولین فرمانروایی آریایی در ایران چگونگی تشکیل حکومت ماد دیااکو (دیوکِس) اولین فرمانروای ماد فرمانروایی فره وَرتیش (فرااورتِس) کیاکزار (هوَخْشَتَره) (624ـ584 یا 585 ق. آستیاگ و سقوط شاهنشاهی ماد (584ـ549 ق. علل سقوط شاهنشاهی ماد اوضاع اجتماعی، اداری و اقتصادی عهد مادها اوضاع اجتماعی اوضاع اداری و اقتصادی فرهنگ و تمدن عهد مادی فرهنگ مادها خط و زبان دین و فرهنگ دینی تعالیم زردشت روحانیان و وظایف آنان تمدن مادها فصل سوم: شاهنشاهی هخامنشی (559ـ327 ق. چگونگی تشکیل حکومت هخامنشی کورش کبیر، بنیان گذار امپراتوری هخامنشی فتح لیدیه و تبعات آن کورش و مرزهای شرقی فتح بابل و پایان عهد عتیق فرجام کار کورش کبیر کمبوجیه (کبوجیه) (525ـ522 ق. داریوش کبیر، اوج عظمت شاهنشاهی اقدامات داخلی سیاست خارجی، نبردها و کشورگشاییها مسئله یونان خشایارشا، ادامه عظمت امپراتوری پیگیری نبردهای یونان یا «جنگهای مِدی» و فرجام کار اردشیر اول (465ـ424 ق. خشایارشای دوم و سُغْدیان (425ـ424 ق. داریوش دوم (اُخُسْ) (423ـ405 ق. اردشیر دوم، واپسین فروزشها اردشیر سوم، انحطاط امپراتوری داریوش سوم، آخرین شاهنشاه هخامنشی اسکندر در ایران، چگونگی نبردها و فتوحات علل شکستهای پی در پی هخامنشیان سقوط شاهنشاهی هخامنشی و فرمانروایی اسکندر مقدونی در ایران فصل چهارم: نظام اداری، اقتصادی و اجتماعی دوره هخامنشی نظام اداری چگونگی قوانین مقامات اداری تشکیلات اداری ایالات (ساتراپیها) پایتختها مقامات روحانی مقامات سپاهی تشکیلات اقتصادی تشکیلات مالیاتی کشاورزی و صنعت بازرگانی شبکه راهها اوضاع اجتماعی طبقات اجتماعی فصل پنجم: تشکیلات فرهنگی و تمدنی دوره هخامنشی دین و کاربردهای فرهنگی دین زبان و خط آداب و رسوم هنر شهرها و کاخها اشیاء هنری نتیجه منابع و مآخذ