کتاب زبان وادبیات عامه ایران 1907, حسن ذوالفقاری, انتشارات سمت
کتاب زبان و ادبیات عامه ایران نوشته دکتر حسن ذوالفقاری، توسط انتشارات سمت به چاپ رسیده است.
موضوع کتاب: ادبیات, زبان و ادبیات فارسی, برای دانشجویان رشته زبان و ادبیات فارسی, سیر مطالعات و تحقیقات ادب عامه
این کتاب برای دانشجویان رشته زبان و ادبیات فارسی در مقطع کارشناسی به عنوان منبع اصلی درس «ادبیات عامیانه» می باشد.
اگر نتوانیم با تحول نسلها و توسعه فناوریهای نوین، میان فرهنگ مادی و معنوی گذشته و امروز پلی استوار ببندیم، پاسداری از حریم زبان و ادب بومی، مردمی و عامه که ابشخور فرهنگ ملی ماست، کاری بسیار دشوار خواهد بود.کتاب زبان و ادبیات عامه ایران، اولین کتاب درسی در این زمینه است که در تالیف ان، ضمن جامعیت و اختصار، از حدود 500 منبع معتبر استفاده شده است تا راه گشای مطالعات و تحقیقات بیشتر باشد. تا حد امکان از نمونهها و شاهد مثالهای مختلف بهره گرفته شده است تا دانشجویان به طور ملموس با انواع و گونههای ادب عامه اشنا شوند. همچنین مؤلف کوشیده است که در کنار ارائه اطلاعات و دانش ادب عامه، زمینههای لازم را برای تحقیق و مطالعۀ علمی نیز فراهم کند. روشهای پیشنهادی در کنار روشهای عام پژوهش در حوزۀ مردمشناسی، به طور خاص به کار طبقهبندی و تحلیل ادب عامه میاید.
معرفی مباحث کتاب زبان و ادبیات عامه ایران
بخش اول: کلیات
فرهنگ مردم (فولکلور)
ادبیات عامه و گستره ان
ویژگیهای ادب عامه
رابطه ادب عامه و ادب رسمی
سیر مطالعات و تحقیقات ادب عامه
شیوههای تدوین علمی مواد ادب عامه
بخش دوم: ادبیات داستانی عامه
تعریف
طبقهبندی داستانهای عامه فارسی
عناصر داستانی
ویژگیهای قصههای عامه فارسی
بنمایههای قصههای عامیانه فارسی
مهمترین اثار ادبیات داستانی عامه براساس سیر تاریخی
طبقهبندی، تنظیم علمی و مطالعه داستانهای عامه
بخش سوم: ادبیات نمایشی عامه
تعریف، انواع
نمونههایی از ادبیات نمایشی و شبهنمایشی عامه
بخش چهارم: ادبیات غیر روایی عامه
ضربالمثلها
چیستان
شیءنگاری
بخش پنجم: ادب منظوم عامه
تعریف
ویژگیهای اشعار عامه
قالب اشعار عامه
جنبههای بلاغی و هنری اشعار عامه
اشعار عامه در مناطق مختلف ایران
نامگذاری اشعار عامه
انواع و گونههای اشعار عامه
طبقهبندی و تنظیم علمی بومی سرودها
بخش ششم: زبان عامه
تعریف و ویژگیها
گونههای زبانی عامه
اجزا و مواد زبان عامه
طبقهبندی و تنظیم علمی گونهها و مواد زبانی
ادبیات عامه، بزرگ ترین میراث و سرمایه معنوی و پشتوانه هر ملت برای دوام و بقاء و رکنی مهم از فرهنگ آن ملت است. اگر نتوانیم با تحول نسلها و توسعه فناوریهای نوین، میان فرهنگ مادی و معنوی گذشته و امروز پلی استوار ببندیم، پاسداری از حریم زبان و ادب بومی، مردمی و عامه که آبشخور فرهنگ ملی ماست، کاری بسیار دشوار خواهد بود. کتاب زبان و ادبیات عامه ایران، اولین کتاب درسی در این زمینه است که در تألیف آن، ضمن جامعیت و اختصار، از حدود 500 منبع معتبر استفاده شده است تا راهگشای مطالعات و تحقیقات بیشتر باشد. تا حد امکان از نمونه ها و شاهد مثالهای مختلف بهره گرفته شده است تا دانشجویان به طور ملموس با انواع و گونه های ادب عامه آشنا شوند. همچنین مؤلف کوشیده است که در کنار ارائۀ اطلاعات و دانش ادب عامه، زمینه های لازم را برای تحقیق و مطالعۀ علمی نیز فراهم کند. روشهای پیشنهادی در کنار روشهای عام پژوهش در حوزۀ مردم شناسی، به طور خاص به کار طبقه بندی و تحلیل ادب عامّه می آید.