کتاب "نظریه و نقد ادبی، درسنامهای میانرشتهای (جلد اول)" نوشتهی حسین پاینده است که توسط انتشارات سمت منتشر شده است. این کتاب به عنوان یک منبع درسی برای دانشجویان رشته زبان و ادبیات فارسی و سایر رشتههای علوم انسانی و اجتماعی مناسب است و برای درس "نظریه ها و نقد ادبی" کاربرد دارد.
کتاب "نظریه و نقد ادبی، درسنامهای میانرشتهای (جلد اول)" توسط انتشارات سمت منتشر شده و دارای ۵۴۸ صفحه است. این کتاب به عنوان یک منبع درسی برای دانشجویان مقاطع تکمیلی رشته زبان و ادبیات فارسی و سایر رشتههای علوم انسانی و اجتماعی توصیه میشود. نویسنده در این کتاب، نظریههای ادبی را به عنوان ابزارهایی برای تحلیل فرهنگ، قدرت، زبان و ایدئولوژی در زندگی روزمره معرفی میکند.
برخی از ویژگیهای این کتاب عبارتند از:
میانرشتهای بودن:این کتاب به طور میانرشتهای به نظریهها و نقدهای ادبی میپردازد و ارتباط آنها با سایر حوزهها را بررسی میکند.
مناسب برای دانشجویان:کتاب برای دانشجویان مقاطع تکمیلی رشته زبان و ادبیات فارسی و سایر رشتههای علوم انسانی و اجتماعی مناسب است.
در کشور ما معمولاً معنای درست و دقیقی از «نقد» مستفاد نمیشود. دستاندرکاران فعالیتهای ادبی غالباً بین «مرور و معرفی»، «تحلیل» و «نقد» تمایز نمیگذارند و هر نوع نوشتاری را که نویسنده در آن نظری راجع به متنی ادبی اظهار کرده باشد، به غلط مصداق «نقد» میپندارند. فقط از راه شناساندن نظریههای علمی نقد ادبی و نحوهی کاربرد عملی آنهاست که میتوان به این برداشتها و توقعات نادرست پایان داد. کتاب حاضر با همین هدف، مجموعهای از پُرکاربردترین نظریههای نقادانه را به پژوهشگران این حوزه میشناساند. این نظریهها عبارتاند از: فرمالیسم (نقد نو)، روانکاوی، ساختارگرایی، روایتشناسی، نقد اسطورهای-کهنالگویی، تاریخگرایی نوین، نقد لاکانی، مطالعات زنان، نشانهشناسی شعر (رویکرد ریفاتر)، پسامدرنیسم، مطالعات فرهنگی، نشانهشناسی (رویکرد سوسور، پِرْس و بارت)، نظریهی دریافت و نقد واکنش خواننده. هر یک از فصلها چهارچوب ثابتی به شرح زیر دارد: -ملاحظات کلی دربارهی نظریهی همان فصل -اصول و مفروضات بنیادین آن نظریه -روششناسی نقد با آن نظریه -متونی که برای نقد شدن با آن نظریه مناسبترند -پرسشهایی که منتقدانِ پیرو آن نظریه میخواهند پاسخ دهند -مزیّتها و محدودیتهای آن نظریه -رهنمودهایی دربارهی نگارش نقد با آن نظریه -نمونههایی از نقد عملی بر اساس آن نظریه -مرور نمونههای نقد -اصطلاحات کلیدی آن نظریه نقد ادبی در این کتاب با رویکردی میانرشتهای به مخاطب معرفی شده و لذا نویسنده کوشیده است تا هم در شیوهی طرح مباحث و هم در نمونههای نقد عملی، کتاب حاضر بتواند نیازهای دانشجویان در رشتههای مختلف ادبیات و علوم انسانی را پاسخ دهد.